Хорвоо ертєнцийн хvрд хоромын чєлєєгvй эргэлдсээр, Хvн тєрєлхтний амьдрал хvрдний сэнс шиг хєвєрсєєр л…
Monday, July 26, 2010
Далд ухамсар ба тэнгэр язгуур
Иймд дээр єгvvлсэн бєємсийн бvтцийн дуалист буюу хоёрдмол чанар нь биет дээр ч хvчин тєгєлдєр гэж vзэж байна. Тиймээс бодит гэдэг хоосон, хоосон гэдэг бас хоосон буюу бодит болохыг эхний жишээ харуулж байна.
Хоёр.Гуалин модыг гарын хий хєдєлгєєнєєр хуваасан хоёр дахь тохиолдол нь ємнєх жишээнээс нэг зvйлээр ялгаатай. Юу гэвэл, гуалин мод ч бодит, гар ч бодит. Тэгээд нэг бодитоор нєгєє бодитод зайнаас vйлчилснээр гуалинг хуваасан. Єєрєєр хэлбэл, бодитоос бодитод хоосноор vйлчилсэн гэсэн vг. Энэ нь бодит, хоосон хоёр тус тусдаа тусгаар оршдоггvй, харин нэгдэж тэмцэж, шvтэн барилдаг гэсэн vг. Vvнийг чанар гэж хэлж байна. Єєрєєр хэлбэл, бодит, хоосон хоёрын шvтэн барилдлага нь чанар болж байна. Энэхvv шvтэн барилдлага бидний нvдэнд харагдахгvй, гарт баригдахгvй. Тэгэхээр энэ нь хоосон зvйл байна. Буддын гvн ухаанд “Мєн чанар бол шvтэн барилдлага” гэж сургасан байдаг. Тэгвэл бодит ба хоосны шvтэн барилдлага буюу чанар бєгєєд чанар чанардаа бvр мєн чанар байна. Ємнє нь аливаа юмс vзэгдлийн мєн чанарын тухай ярьсан. Тэгэхээр бодит ба хоосны шvтэн барилдлага буюу мєн чанар нь шинжлэх ухааны мэдлэгээр бол энерги гэж vзэж байна. Єєрєєр хэлбэл, бодит, хоосон хоёрын шvтэн барилдлага, холбоос нь чанар гэж нэрлэгдэх энерги буюу эрчим хvч юм. Тэгэхээр монголчуудын амин чанар, амин сvнс гэж ярьдаг нь ч санамсаргvй явдал биш юм. Бодит гэдэг бол энергийн нягтарсан хэлбэр, хоосон гэдэг бол энергийн нягтраагvй хэлбэр. Тэгвэл чанар гэдэг нь энерги нэг хэлбэрээс нєгєєд шилжих шилжилт юм. Товчхондоо бол, энерги хадгалагдах, хувирах хуулийн бодит биелэл юм. Энэ нь бодит бvхэн хоосонд, хоосон бvхэн бодитод шилждэг гэсэн vг. Энерги хадгалагдах хуулийг дунд сургуулийн физикийн хичээл бидэнд зєвхєн механик болон дотоод энергийн хувьд л таниулсан. Энерги хэзээ ч шинээр бий болдоггvй, бас устаж vгvй болдоггvй. Гэтэл энерги хадгалагдах болон хувирах энэ хууль нь ертєнцийн зvй тогтлын хувьд ч ийнхvv биелэх боломжтой юм.
Гурав. Торсион орны онол.
Эндээс эцэслэн дvгнэвэл, орчлон ертєнц болон тvvнийг бvрдvvлэгч, тvvнд оршигч бvхэн энергийн нягтарсан ба нягтраагvй хоёр хэлбэрийн нэгдэл, цогц байна. Энэ утгаараа физик дэх энерги хадгалагдах хууль нь эцэстээ матери хадгалагдах хууль юм. Энерги гэдэг нь долгионоор зєєгдєх бєгєєд тэрээр бас мэдээллийг ч давхар зєєдєг байна.
Энэ орчлон ертєнцєд
-таталцлын
-цахилгаан соронзон
-сул
-хvчтэй гэсэн 4 тєрлийн харилцан vйлчлэл байдгийг физикийн шинжлэх ухаан нэгэнт баталсан.
Гэтэл саяхан академич А.Е.Ефимовын удирдлаган дор Оросын хэсэг эрдэмтэд орчлонд мэдээлэл дамжуулагч торсион орон байдгийг нээсэн. Торсион орны онолоор орон зай нь ой тогтоомжтой болох нь батлагдсан. Ингэснээр физикийн шинжлэх ухаанд мэдээллийн гэсэн 5 дахь харилцан vйлчлэл нээгдсэн.
Єєрєєр хэлбэл, эдгээр харилцан vйлчлэлээс ангид орших биет гэж нэгээхэн ч vгvй. Энэ нь бие бvхэн таталцлын, цахилгаан соронзон, сул, хvчтэй харилцан vйлчлэл тєдийгvй энерги, мэдээллийн харилцан солилцоо, шvтэлцээнд оршдогийг нотолж єгсєн.
Орчлон хоосон чанараас бvтсэн нь.
Хоосон чанарын онолыг гvн эзэмшсэн ноён хутагт Д.Равжаа нь хоосон чанарын тухай “Элдэв зvйл vзэгдэл” шvлэгтээ
Элдэв зvйл vзэгдэл энэ бvгд
Vнэндээ тоосны тєдий vгvй л
Эрвэл илбэ мэт худалч нь
Vнэнхvv амьтан нэгэн нь амраг л гэж єгvvлжээ. Мєн “Этгээд бvрийг заагч” шvлэгтээ
Vрэл гэгч бєєрєнхий
Vйл гэгч хэмжээгvй
Vхэл гэгч магадгvй
Vнэндээ хоосон чанар буй хэмээн орчлонгийн бодитой бvхэн хоосон болохыг єгvvлсэн байдаг.
Ингэснээрээ орчлон ертєнц болон орчлон ертєнцийн бvхий л зvйл бодит ба хоосон гэсэн хосломол бvтэцтэй бєгєєд тэдгээр нь харилцан шvтэн барилдаж нэгдмэл оршдог болох нь харагдаж байна. Буддын гvн ухааны хоосон чанарын онол vvнийг л тайлбарладаг байна.
Тэгэхээр бодит гэдэг нь хvний нvдэнд vзэгдэж, гарт баригдах биет зvйлс, харин хоосон гэдэг нь хvний нvдэнд vзэгддэггvй, гарт баригддаггvй биет бус зvйлс. Хоосон чанар гэдэг нь бодит, хоосон хоёр шvтэн барилдаж нэгдмэл оршихыг хэлдэг байна.
Д.Равжаа “Галуу хvн хоёр” харилцаа дуундаа
Vvлгvй байтал бороо орлоо
Vvсгэлгvй байтал утаа манарлаа
Vзсээр байтал хад болов
Єєрийн хийсэн алба болов
Vvлгvй бороог чинь хяруу гэнэ
Vvсгэлгvй утааг чинь манан гэнэ
Vзсэн хадыг чинь мєс гэнэ
Єєрийн чинь хийснийг vйл гэнэ гэж єгvvлсэн бєгєєд vvгээ¬рээ энэ орчлон бvхэлдээ хоосноос бvтсэн болохыг илэрхийлээд “Ашдын мєр” шvлэгтээ
Эцэстээ хоосон чанараас биш бvхнийг
Худал хэмээн таниарай гэж єгvvлснээр хоосноос бvтээгvй бvхэн худал болохыг буюу бодит бодит гэхэд туйлын бодит vгvй, хоосон хоосон гэхэд туйлын хоосон vгvй, гагцхvv бодит хоосон хоёр нэгдэж оршдогийг сургажээ.
Мєн догшин ноён хутагт Д.Равжаа “Ертєнц авгайн жам хэмээх оршив” шvлэгтээ
Хоосон гэгч ертєнц
Ертєнц ч хоосон гэж єгvvлснээрээ бодит бvхэн хоосон, хоосон ч хоосон болохыг тов тодорхой хэлж єгчээ. “Тунгалаг уужим огторгуй” шvлэгтээ
Тунгалаг уужим огторгуй
Тод наран чимэгтэй
Хоосон чанарын агаар нь
Хотол vзэгдлийн чимэгтэй гэж хоосон чанар нь орчлон ертєнцийг бvхэлд нь vvсгэн бvтээсэн тvгээмэл гайхамшигт чанар болохыг магтан дуулжээ.
Тэрчлэн Д.Равжаа “Зvйл зvйлийн vзэгдэл” шvлэгтээ
Ургах тонилох хоёргvй
Хоосон чанар гайхамшиг
хэмээн єгvvлснээр хоосон чанар нь vvсэх, мєхєх хоёргvй мєнх чанар болохыг батлан єгvvлжээ. Єєрєєр хэлбэл, энэ орчлон ертєнц нь vvсэх, мєхєх хоёргvй хоосон буюу энергиэс бvтдэгийг хэлж єгнє.
III ХЭСЭГ. ДАЛД УХАМСАР БА ТЭНГЭР ЯЗГУУР
Энэ ертєнцийн бодит нь ил ертєнц, хоосон нь далд ертєнц юм. Ил ертєнц гэдэг бол бидний амьдарч буй энэ дэлхий буюу уул ус, хад чулуу, гол горхи, газар шороо гэх мэт нvдэнд харагдаж, гарт баригддаг зvйлс. Далд ертєнц гэдэг бол зєвхєн ухамсар, оюун санааны орон. Єєрєєр хэлбэл, бидний ємнєх–анхны хvмvvсийн амьдарч байсан дэлхий. Анхны хvмvvсийн тэр дэлхий сєнєсєн боловч одоог хvртэл тэнд амьдрал vргэлжилсээр байгаа гэдэг. Єєрєєр хэлбэл, анхны хvмvvсийн амьдарч байсан дэлхий сєнєхєд амьдрал ил буюу бодит хэлбэрээс далд буюу хоосон хэлбэрт шилжжээ. Тайлбарлавал, анхны хvмvvсийн дэлхий сєнєхєд хvмvvс нь одоогийн бидэн шиг бие, сэтгэл, оюуны нэгдэл хэлбэрээр бус зєвхєн оюун санаагаараа амьдарч эхэлсэн байна. Тиймээс далд ертєнцєд анхны хvмvvс болох бидний євєг дээдсийн оюун ухаанууд хоосон хэлбэрээр амьдардаг байна. Тэр оюун ухаанууд бидний оюун ухаанаас дор хаяж 100 дахин их хvчин чадалтай тул тэдгээрийг дээд оюун ухаан буюу тэнгэр язгуур гэж нэрлэдэг байна. Тэнгэр язгуур гэдэг нь дээд хvчнээс єгєгдсєн оюун мандлын сэргээш буюу хоосон чанар бvхий дээд ухамсар юм. Тэгэхээр далд ертєнц гэдэг бол бидний євєг дээдсийн дээд оюун ухаан амьдардаг ертєнц байна. Ил ертєнцєєс эдгээр дээд оюун ухаантай холбогдож, тэдгээрээс єгєгдєл,мэдээлэл авахыг зєн билэг гэдэг. Тэгэхээр зєн билэг гэдэг нь далд ертєнцєєс буюу дээд оюун ухаанаас бидэнд єгч буй мэдээлэл юм. Далд ертєнц дэх далд ухамсар, далд ухаантай холбогдох арга зvйг нарийн сайн эзэмшсэн байсан ард тvмэн бол бидний євєг дээдэс буюу монголчууд л байжээ. Тэр арга зvй нь галын тахилга юм.
Хvн тєрєлхтєн ухамсар суусан цаг буюу дээд язгуурыг олж харсан цагаас тахилга vvссэн. Єєрєєр хэлбэл, гал vvссэн цагаас тахилга vvссэн. Гал нь бие цогцсонд эрчим хvч єгдєг. Тахилгын гол зорилго нь тухайн цаг vед огторгуйн эрчим хvч, дээд хvчинд нєлєєлж холбогдон, тэр хvч дэлхийн эрчим хvчтэй холбогдоод хамтын хvчээр хvн тєрєлхтний сэрэхvйг сэрээхэд оршдог. Галын тахилга хийхэд vндсэн хоёр нєхцєл бvрдэх ёстой байдаг байна. Нэгдvгээрт, далд ертєнцєєс тэнгэр язгуурууд бидний амьдарч буй ил ертєнц дээр бууж ирэхдээ тодорхой энергийн сувгаар дэлхийн цємд татагдан бууж ирдэг. Ямар энергийн суваг вэ гэвэл дэлхийн цємийн энергиэ дэлхийн гадарга дээр гаргадаг суваг юм. Дэлхийн цєм халуун хайлмаг буюу гал юм. Тиймээс дэлхийн цєм єєртєє асар их энергийг агуулж байдаг. Энэ энергийг гадагшлуулж байхгvй бол энергийн хэт ачааллаас цєм дэлбэрэх аюултай. Иймээс аливаа физик систем илvvдэл энергийг гадагшлуулж, тогтвортой байх зохицуулалтыг єєрєє дотроосоо хийдэг. Ийнхvv дэлхийн цєм энергиэ дэлхийн гадарга дээр гаргадаг єєрийн сувагтай байдаг байх нь.
Тэнгэр язгуурууд нь далд ертєнцєєс ил ертєнцєд ирэхдээ дэлхийн цємд татагдаж ирдэг бєгєєд ингэхдээ цємийн энергийн сувгуудаар ирдэг байна. Гэтэл дэлхийн цємийн энергийн суваг нь ил болж-илжих, бодитжих юмгvй учир тэнгэр язгуурууд байнга ил ертєнцєд ирж чаддаггvй. Хэрвээ эдгээр энергийн суваг илжиж бодитжин, танигддаг бол далд ертєнцєєс тэнгэр язгуурууд ил ертєнц дээр байнга бууж ирэх боломжтой. Харамсалтай нь, тэдгээр энергийн суваг ил болж, бодитжиж, танигддаггvй учир тэнгэр язгуурууд хvссэн цагтаа бууж ирж чаддаггvй байна. Vvнийг олж мэдсэн монголчууд тэрхvv дэлхийн цємийн энергийн сувгуудыг мэдэрч олоод, тvvнийг илжvvлэх бодь биеийг сэргээх аргыг сэтгэн олсон нь галын тахилга байв. Єєрєєр хэлбэл, тэнгэр язгууруудыг ил ертєнц дээр буулгахын тулд тэрхvv энергийн суваг дээр дэлхийн цємийн гал (тэнгэр язгуур нь энергийн сувгаар дэлхийн цємд татагдаж ирдэг учир)-ыг ил хэлбэрт гаргаж єгч буй нь галын тахилга юм.
Хоёрдугаарт, дэлхийн хvч, огторгуйн хvч, далд ертєнцийн хvч давхсан байх ёстой байдаг байна. Тиймээс галын тахилга нь ямар нэг шашны зан vйл биш, ямар нэг нийгмийн ч ёс биш, аль нэг цаг vеийн ч ёс биш. Гагцхvv хvн тєрєлхтний ил ба далд ертєнц дэх хоёр тусдаа амьдралын ил ертєнц дээрх нэгдэл, шvтэн барилдлага юм. Тиймээс галын тахилганы ач холбогдол нь далд ертєнц дэх євєг дээдсийн дээд оюун ухаануудтай холбогдож, тэдэнтэй холбоо тогтоох явдал юм. Ийнхvv галын тахилганы vед тэнгэр язгуурууд бууж ирж бидэнд єгєгдєл, мэдээлэл єгдєг байна. Иймээс сvvлийн vед шинжлэх ухаан, эрдэмтэн судлаачид болон нийт хvн тєрєлхтєн шинжлэх ухааны хэзээ ч хvлээн зєвшєєрдєггvй байсан, мушгин гуйвуулдаг байсан, зарим тохиолдолд гvтгэн доромжилдог байсан бурхан, сvнс, хий vзэгдэл, харь гариг, гоц чадварын элдэв vзэгдэл гэх мэт далд ухамсар, далд чадварыг судалдаг нууц судлал буюу эзотерикт гойд анхаарч, тэрхvv vзэгдлvvдийг шинжлэх ухаанаар тайлбарлах оролдлогуудыг тал талд хийцгээж байна.
Хvн бол хамаг амьтны дотроос ухамсартай цорын ганц бодгаль. Тиймээс далд ухамсар гэдэг бол хvнтэй л холбоотой, хvнд л хамаатай ойлголт. Далд ухамсар дээр vндэслэсэн гоц чадвар буюу дотоод гайхамшгийг хvн л бvтээж чадна. Ил тод биш, ойлгомжтой биш, далд (хvний нvдэнд vл vзэгдэж, гарт vл баригдах єєрєєр хэлбэл, хvнд хvртэгдэн мэдрэгдэхгvй) бvхэн нууц байдаг. Тэгэхээр нууц судлал буюу эзотерик гэдэг хvний энгийн сэтгэхvй болон ухамсарт ил тод биш, ойлгомжгvй, хvртэгдэн мэдрэгдэхгvй байгаа бvхнийг судалдаг салбар юм. Энэ салбар нь одоо vvсэж хєгжиж байгаа биш маш эртний тvvхтэй.
“Хас гурвалжин” клубын удирдагч, физикч, философич,доктор З.Бат-Отгон
Далд ухамсар
Энэхүү оюун санааны тэсрэлт хаанаас үүссэн бэ гэвэл хязгааргүй орчлонт ертөнцөд хязгааргүй их мэдээллийн сангаас үүдэлтэй.Үүнийг шинжлэх ухаан хэдийн хүлээн зөвшөөрсөн.Лемурчууд гуравдахь нүд болох билгийн нүдээрээ сансар огторгуйтай харьцаж мэдээллээ авдаг байжээ.Тиймээс тэд оюун ухааныхаа оргилд хүрчсан байна.Яагаад иргэншлүүд сөнөөд байсан бэ гэвэл:Хүн төрөлхтөн эх дэлхий дээр амьдрах хугацаандаа байгаль ээжид заавал хор хүргэдэг.Хэрвээ манай дэлхий сөнөх юм бол нарны аймгийн гаригууд мөн тэр чигээрээ сөнөнө.Учир нь дэлхий тэдгээр гаригуудтай нэг орбит дотор нараа тойрч эргэдэг.Тиймээс эх дэлхийг аврахын тулд усан галав , галан галав болж хүн төрөлхтнийг устгадаг./ 4 удаа болсон бөгөөд өдөө 5 дахь удаагийнх дээр нь бид зогсож байна./ Лемурчүүдийг буддийн филосифид бурхны хүүхдүүд байсан гэж тооцдог.Нууц судруудад лемурчуудийн устсан шалтгааныг мутантуудыг бий болгосноос үүдэлтэй гэж бичсэн байдаг.Динозавруудыг хүнс тэжээлд зориулж хиймлээр бий болгожээ.Мутантуудыг ертөнцийн мөхлийн нэг шалтгаан гэж үздэг юм байна.Лемурчүүдийн дараа атлантууд бий болсон.Атлантууд 2-4м өндөртэй гадаад төрхөөрөө одоогийн хүмүүстэй төстэй байсан.Нэг иргэншил нь нөгөө иргэншлийнхээ төгсгөл хавьд үүсчдэг.Атлантуудын үед 3 дахь нүд хаагдаад далд орж тархины ард боргоцой булчирхай болж үлдсэн.Атлантидын соёл иргэншил Помпейн сүйрэл болон Миссурын галт уул дэлбэрэхэд устсан бөгөөд Платон арал дээр 4-5м өндөртэй цөөхөн хүн үлдээд зэрлэгшсэн гэж үздэг.Тэдний үлдэгдэл бидний одоогийн хүн хар гөрөөс гээд байдаг алмасууд.Атлантидуудын сүйрлийн шалтгаан нь билгийн нүд буюу далд ухамсраа хар домд ашигласнаас болжээ.Жишээ нь 2 омог хоорондоо тарнийн хүчээр дайтаж 18 хоногийн дотор 650 сая хүний амь нас сүйдсэн байдаг. Одоогийн хүн төрөлхтний 1 дэх үе бурхантай харьцаж чаддаг байсан.Дорнын гүн ухаанд хамгийн сүүлйин атлантид хүн азид байсан тэр нь Чингис бөгөөд сансар хорвоогоос мэдээллээ авч харьцдаг байсан гэж үздэг.Атлантидуудын өлгиид өнөөгийн иргэншил болох аричууд үүссэн тэр нутаг нь манай говь.Ертөнц 12 ордтой. Нар дэлхийг 12 тойрог шугамаар эргэдэг Манай дэлхий мөн 12 хуваагдсан байдаг.Монголчууд хонины ордны дор амьдардаг.Хонины ордны гол шинж тэмдэг нь хөх туяа.Галаас хөх туяа дөл болж гардаг. Гал түймэр бүхнийг шатаадаг хэдий ч эерэг утгаараа дулаацуулах ариутгах гэх мэт хоёрдмол чанарыг агуулсан байдаг. Тиймээс хөх туяа галын шинж чанарыг агуулснаараа эвдэлж сүйтгэдэг мөн бүтээн байгуулах шинж чанартай. Мөн Монгол орон дэлхийн цөм плазм дээр буюу мөнх цэвдгийн дээр байдаг.Монголчууд ийнхүү дээр доороосоо энергээр тэтгэгдэж энергийн төв дээр оршдог учраас оюун ухааны өндөр чадавхитай байдаг.
Энэтхэгчүүдийг мэлхийн ордны нөлөөн дор оршдог зөөлөн зан чанартай гэгддэг.Дэлхий ээжид аюул занал хүргээд ирэхээр өөрсдийнхөө хүчээр сансрын мэдээлэлтэй харьцах
чадвараа олог гээд билгийн нүдийг нь хаачихсан учраас одоо бясалгалын хүчээр гэгээрсэн хүмүүс л дээд оюун ухаантай холбогдож чаддаг.Гэтэл гэгээрлийг олоход маш их тэвчээр урт удаан хугацаа шаардлагатай учир хүн бүрт энэ боломж байхгүй.Өнөөдөр дэлхийд хүлээн зөвшөөрөгдсөн амьд 3-хан гэгээрсэн хүн байна.Гээрлийг олно гэдэг нь далд ухамсраа өндөр түвшинд ашиглаж, нээж байгаа юм.НҮБ-ийн зөвлөх Далай лам, Шри Шри Равжи Шанкар, Чинкайр багш.Ядаж энэ хүмүүсийн НҮБ-д тавьсан лекцийг сонсох хэрэгтэй. Хүн төрөлхтний хөгжил хаашаа явж байгааг бид мэдрэх хэрэгтэй. Далд ухамсраа нээхийн учир утга нь итгэл үнэмшлээ өндөр түвшинд гаргаж ирэх юм.Үүнийг шинжлэх ухаанд ашигладаг бүр симпекс тархи гэж нэрлэдэг юм байна.Үүнийг шинжлэх ухаанд тайлбарлахдаа :Гадаад ухамсраар авч байгаа мэдээллийн 30% нь симпекс тархинд хүрдэг.Уг тархийг ажиллуулж чадвал хүний оюун ухаанд тэсрэлт гардаг.Японд 10 гаруй жилийн өмнөөс симпекс тархины үйл ажиллагааг хөгжүүлснээр хүний оюун ухааны багтаамжийг өндөр болгох талаар судалгаа туршилт хийгдсээр иржээ.Монголд Дархан хотод энэ туршилтаар сургууль нээгдээд 3 жил болж байгаа юм байна.Уг сургууль хүүхэд эрүүл байх, хүүхдийг хичээл давт гэж хэзээч шаардаж болохгүй гэсэн шаардлага тавьдаг.Багш нартай хүүхдийг хичээл хий гэж шаардах, дарамт шахалт үзүүлэхгүй зөвхөн хичээлээ заагаад л гарах үүрэгтэй байх гэсэн гэрээ хийдэг гэнэ.Сонирхолтой нь 1-р анги төгсөж байгаа хүүхдүүд японоор чөлөөтэй ярьж чаддаг болсон байдаг гэнэ. Далд ухамсрын гол зорилго нь сансарт байгаа тэр хязгааргүй мэдээллийн санд тархины ард байдаг боргоцой булчирхай ашиглаж хүрэх.Бид заримдаа хэт айж сандарсан, сэтгэл хөдөлсөн үедээ эсвэл маш их хүсч итгэл үнэмшлээ дээд цэгт нь хүргэснийхээ тусламжтай сансрын мэдээлэлтэй холбогддогоо инстект буюу зөн совин гээд нэрлэчихдэг.Хүүхдээ гараа зүсэв, уначихав, хичээл давтахгүй бол муу сурна гээд загнадаг.Далд ухамсар аливаа зүйлийн зөв бурууг шүүмжилдэггүй, зөвхөн бодит ухамсраас ирсэн шийдвэрийг л биелүүлдэг учраас тэр хэлсэн үйлдлийг л гүйцэтгэхээс болохгүй гэдэг мэдээллийг хүлээж авдаггүй. Үүний гол механизмыг тайлбарлавал хүнийг нас барахад сүнс хэмээх энергийн бөөгнөрөл толгойны оройноос гадагш гардаг.Энэ энергийн бөөгнөрөл нь сансрын оюун ухааны сантай харьцдаг.Энэ механизмыг л бид өөрсдийн зорилгод ашиглаж чадах юм бол эд баялаг, эрүүл мэнд, эрх мэдлийг хүссэнээрээ олж авах боломж нээгдэнэ.Тиймээс Физикийн шинжлэх ухаанд метаболическая памятийг дараах маягаар ашигладаг.Хоёр өөр төрлийн чулууг өндөр даралт, температурт оруулахад үүссэн 3 дахь чулуу нөгөө 2 чулууныхаа алиных нь ч шинж тэмдгийг хадгалдаггүй.Үүнийг физикт метаболический процесс гэдэг юм байна.Харин хүнд бол энергийг эрчлүүлж чиглүүлэх замаар далд ухамсарт хүрч тэрметаболическая память дотор байгаа өвчний мэдээллийг устгах ганцхан л арга зам байгааг илрүүлээд туршаад хэрэглэж байгаа юм байна.
Хүний биеийн бүх эрхтэн лугшдаг.Зүрх минутанд 60-70 удаа, булчин 20-25 удаа лугшдаг байхад хүний тархи минутанд 100 гаруй удаа лугшдаг.Тэр их хэлбэлзэл юунаас хамаараад байгаа юм бэ гэвэл бидний янз бүрийн бодлоос гардаг.Сансраас ирж байгаа мэдээлэл секундэд 4 удаагийн үелзлэлтэй байдаг учраас тэр үелзлэлтэй давхцуулахын тулд тархинд дахь бодлоо хоосолж тархиныхаа үелзлэлийг хэвийн буюу секундэд 7-10 болгох үед л бид сансрын оюун санаатай холбогдох боломжтой.Хэрэв толгойдоо элдэв бодол агуулаад явах юм бол бодит ухамсарт хүрсэн бүх мэдээлэл далд ухамсарт очиж чаддаггүй.Бодит амьдрал дээр дотоод ухамсраа ашиглаж байгаа бидний мэдэх жишээ бол Махарашийн сургуулийн нисдэг иогууд завилж бясалгаж байгаад доод хэмжээ нь 5-бметрт дээд хэмжжээ нь ЗОметрийн өндөр хүрч нисч чаддаг мөн гэгээрсэн багш нар байна.
Бидний биеийн бүтэц нарны аймгийн 7 гаригийн бүтэцтэй яг адил.Хүн 7 давхар гэрлэн бүрхүүлтэй.
Хүн төрөлхтний хөгжил хаашаа явж байгааг бид мэдрэх хэрэгтэй.
Ертөнцийг хүмүүс өөр өөр нүдээр хардаг. Өдөрт 100 ургамал устаж үгүй болж байгаа зэрэг байгалийн бусад олон үзэгдлээс харахад дэлхий сөнөх цаг маш их ойртож байна гэж сөрөг сэтгэлгээтэй эрдэмтэд хэлж байна.Харин эерэг сэтгэлгээтэй эрдэмтэд үүнийг 1982 он гараад загасны эринээс бумбын эринд шилжиж эхэлсэн бөгөөд 2003 оноос бумбын энерги давамгайлснаар уг ургамал шинэ эриний энергид зохицож чадахгүй устаж , шигшилт явагдаж буйг тайлбарласан.Хүн дээр ч гэсэн энэ шигшилт явагдаж 10 хүний нэг нь үлдэнэ гэж үзэж байна.Одоо хүн амын өсөлт буураад төрөлт ч бас цөөрч байна.Дээр үед хамгийн настай хүн л нас барахаас залуу хүн өвчнөөр бараг л бол өнгөрдөггүй байсан.Хэн энэ шигшилтээр шүүрэн шанагаар унахгүй үлдэх вэ гэвэл ертөнцийн энергитэй тохирч харьцаж чадаж байгаа эерэг энергитэй хүмүүс л үлдэнэ гэж үзэж байна.Загасны эрин угаас эвдрүүлж салгаж байдаг онцлогтойгоороо бүх юмыг салгасан. Шашин - шашингүй үзлээрээ ч, ухамсар- оюун санаа ч мөн өрнө- дорно гэж салсан. Тиймээс загасны эриний энергээр амьдарч байгаа хүмүүс шинэ энергид зохицож чадахгүй устана.Бумбын эрин бол эвлүүлж нэгтгэж байдаг шинж чанараараа эерэг энергитэй зохицож амьдрах хүмүүс л үлдэнэ.Тэгэхээр гол нь хүн эрүүл байх хэрэгтэй.Өвчтэй хүнээс эерэг сэтгэлгээ гарах боломж байхгүй гэж үзэж байгаа учраас эхлээд хүн төрөлхтний эрүүл мэндийг аварснаар эерэг сэтгэлгээ суулгаж оюун санааг нь маш богино хугацаанд тэлэх ингэснээрээ олон сая хүний эерэг энергийн бөөгнөрлийг бий болгосноор дэлхийг сүйрлээс аврах зэрэг үр дагаврууд урган гарах юм.
Индиго хvvхдvvд
Бусдыг гайхшруулсан тэдний ер бусын байдал мэндэлсний дараахь эхний нэг сард анзаарагддаг.
Манай гараг дээр шинэ хэв шинж, шинэ хэв маягийн хvvхдvvд хаа нэгтээгээс морилж байна. Yнэн хэрэгтээ чухам яаж?
Хаанаас ирэв? Тэд хэн бэ?
Ийм гоц авъяастай хvvхдvvдийг нэрлэдэг албан ёсны тогтсон нэр томъёо саяхныг хvртэл байгаагvй юм. Орост тэднийг “шинэ мянганы хvvхдvvд”, “гэрлийн хvvхдvvд” гэж нэрлэдэг. Тэдэнд нийтээрээ дагаж мєрддєг олон дахин давтамжтай зан vйлvvд ердєє ч “наалддаггvй” тул Францад тефлон гэж дууддаг. Тэднийг Англид киборг гэж нэршдэг. Харин Монголд гасан хvvхдvvд гэдэг.
Ер бусын хvvхдvvдийн аура нь нил ягаан єнгє ( ИНДИГО ) цацруулдаг бол жирийн хvмvvс шар, ногоон єнгє гэрэлтvvлдэг байна. Харин єнєєдєр 100 нялхсын 70-ынх аура ер бусын єнгєтэй болсон гэж эрдэмтэд vздэг.Энэ давтамжаараа ойр ирээдvйд шинээр мэндлэгсдийн 90 % нь аура хєх зосон єнгєтэй болохнээ.
Индиго хvvхдийн эрин бий болох нь гэнэтийн зvйл биш гэж ярьдаг. Алдаатай хөгжүүлсэн улс төрчдийн бурууг засаж бидэнд тусалхаар ирсийн болов уу? Зарим онолоор тvvхийн хамгийн тvгшvvртэй цаг мєч нь осол гамшиг байх нь зайлшгvй ч дэлхий дээр шинэ соёл иргэншлийг тарилцах хvмvvс мэндэлж эхэлж байгаатай хэн ч маргахгvй биз ээ. За тэгэхээр индиго хvvхдvvдүүд аль хэдийн нас биеэнд хүрээд эхнээсээ удирдах салбаруудад ажилж эхэлээд байна. Дэлхий ээж маань 5 сайхан хүүг өсгөсөн бөгөөд 6 дахь нь ах нарынхаа алдааг давтахгүй байхаа
1- Лемур
2 - Лемур атлант
3 - Атлант
4 - Ари
5 Хомо сапиенс
Өөрсдийгөө хомо сапиенс (ухаант хүн төрөлхтөн) гэж гоёдсон нэртэй бидний үе өнгөрч байх шигээ.
Германы есєн настай Майк Смит сонин vзvvлбэр vзvvлдэг. Тэрбээр амыг нь битvvмжилсэн лонхтой vрлэн эмийг савнаас нь гаргаад єєр ширээн дээр тавина. Мєн цонхоор гадагш нь шилжvvлэн єєр ширээн дээр тавьчихна. Чухам яаж ингэж тавиад байгааг нь хэн ч мэддэггvй.
Волгоград мужийн Волж хотын Борис найман сартайдаа бараг ярьдаг байв.
Дэлгэрэнгүйг энэ вэб-ээс үзнэ үү?
http://arnoskatas.wordpress.com/2009/06/22/boriska-indigo-boy-from-mars-2007/
Ой таван сартайдаа сонины vг vсгийг торолгvй уншдаг болов. Харин гурван настайдаа орчлон ертєнцийн тухай хvvрнэж эхэлсэн байна. Тvvний ярианы сэдэв нарны аймгийн гарагуудаас хальж, оддын аймаг, галактикийн нэрийг ч шууд л хэлдэг болж.
Энэхvv vзэгдлийг эрдэмтэд шинжлэх ухааны vvднээс судалсан боловч ухаан нь хүрээгүй юм уу судлах арга нь буруу байсан уу ямартай ч тайлбарлаж чадаагvй байна.
Манай Монголд ч бас цээжээрээ олон оронтой тоо бодох, төгөлдөр хуур дарах, шатарын мастер, өндөр түвшиний бясалгагч гээд л нэрийг нь үл таних ИНДИГО хvүхдvvд зөндөө байна. Єсч томрох тусмаа тэдний зан vйл, биеэ авч яваа байдлыг vеийнхэнтэй нь харьцуулахын аргагvй.
Энэ мэтчлэн маш олон жишээгээр энэ нүүрийг дүүргэж болно. Тэд сонирхсон ганц зvйлээсээ алхам ч холддоггvй, салж чаддаггvй. Саад бэрхшээл тэдний сонирхлыг огтхон ч бууруулдаггvй бєгєєд харин шунан дурлах нь нэмэгдсээр, толгой эргэм амжилтыг бvтээж байна. Ийм хvvхдvvд сонирхсон зvйлийнхээ ард гарах хvртлээ ганцхан тvvндээ анхаарлаа тєвлєрvvлж чаддаг, маш тэсвэртэй.
Тэд энгийн хvvхдээс юугаараа ялгагддаг вэ?
Єнгєрсєн амьдралынхаа тухай дурсаж чаддаг
Тэдний дvрслэн бодох, ургуулан сэтгэх чадвар сайн хєгжсєн байдаг
Ирээдvйг урьдчилан хардаг
Євчтєнд дєнгєж хvрэх тєдийд тvvнийг зовиураас нь ангижруулж чадна
Нийгэмд бусад хvvхдvvд шиг биеэ авч явдаггvй, тэд хажиг зантай
Бага наснаасаа эхлэн энэ дэлхийд тэднийг онцгой чухал vvрэг гvйцэтгvvлэхээр томилсон хэмээн эргэн тойрныхондоо ярьдаг.
Тэдэнд сахилгын шийтгэл ердєє ч тохирохгvй
Єєрийнхєє сонгосон зvйлдээ гайхалтай амжилтад хvрдэг.
Шинэ цагийн хvvхдvvдийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл болон тэднийг хүмүүжүүлэх ном мөн бусад материалуудыг олход тусална.
From Starseed.
Хүний уураг тархины тухай сонирхолтой баримтууд
Таны уураг тархи нэг килограмм жинтэй. Хүчилтөрөгчгүйгээр уураг тархи 4-6 хүртэл минут байж чадна. Цус алдсанаас болж ухаан алдахын өмнө танд 8-10 хүртэл секунд л байна.
Сэрүүн байх үед уураг тархи 10-23 хүртэл ватт боловсруулдаг (энэ нь чийдэн асаахад хангалттай). Хүчилтөрөгч, цусны 20 хувь нь тархинд очдог. Тархины цусны судасны урт нь 100000 миль. Мэдрэлийн эс бүр 1000-10.000 хүртэл синапстай /уулзвар/ байдаг. Таны тархины мэдрэлийн эс 100 тэрбум ширхэг.
Хүүхдийн тархи
Хүүхэд үеийн болон насанд хүрсэн үед бүх хүний мэдрэлийн эсийн тоо ойролцоогоор адилхан байдаг, гэхдээ эдгээр эс өсч, зургаан насанд хамгийн их хэмжээтэй болдог байна.
Нярай хүүхдийн тархи эхний жилд гурав дахин томордог (хүүхдийн толгой ийм том байдаг нь гайхалтай биш!). Үр хөврөлд үүсдэг эхний мэдрэмж нь мэдрэхүйн мэдрэмж юм. Энэ мэдрэмж найман долоо хоногт илэрдэг байна.
Тархиа дасгалжуул. Оюуны идэвхтэй байдал нь таны бүх амьдралын туршид шинэ мэдрэлийн эс бий болгоход тусладаг.
Өдөрт нэг алим
Юмыг сайхнаар бод: юу гэвэл ингэснээр олон өвчнөөс зайлж болно. Биеийн өвдөлттэй холбоотойгоор эмчид үзүүлдэг тооны 50-70 хувийг сэтгэл зүйл шалтгаанд хамруулж болохыг судалгаа харуулжээ.
Хоол сайн ид, ингэх нь тархинд тустай. Хоолонд нь хиймэл нэмэлтүүд (жишээ нь өнгө оруулагч юмуу амтлагч зэрэг) байгаагүй оюутнууд Ай Кью-гийн шалгалтад 14 хувиар илүү сайн дүн үзүүлснийг Нью-Йоркийн нэг сая оюутны дунд явуулсан санал асуулга харуулжээ.
Тархи таны биеийн хамгийн их өөхийг агуулж байдгийг үүн дээр нэмж хэлж болно!
Ой санамжийн наадгай
Таныг ямар нэг юм цээжилж тогтоох юмуу шинэ санааны тухай бодох бүрийд шинэ холбоос үүсдэг. Үнэрт хамаатай сэтгэгдэл төрөхөд сэтгэл санааны илүү бат, хүчтэй холбоос үүсдэг.
Үнэрээс үүдэлтэй (жишээ нь үнэртэй ус) дурсамж нь сэтгэл санаааны илүү хүчтэй холбоостой байдаг бөгөөд тиймээс бусад үнэрийг бодвол илүү эрчимтэй байдаг байна. Нойроо цэгнэ, яагаад гэвэл энэ үед тархи өдөрт болсон үйл явдлыг хадгалдаг. Тунгаан бодоход хүргэж байна. Таны толгой өвдөхөд, өндөлтийн эх сурвалж нь тархи биш, харин эмзэглэлийн рецепторууд юм. Ийм рецепторгүйгээр тархи өвдөлтийг мэдэрч чадахгүй.
Та өөрөө өөрийгөө гижигдэхэд, таны тархи үүнийг мэддэг, тиймээс инээх үйлдлийг хаадаг. Бусдын мэддэггүй амтыг мэдэрч чаддаг хүмүүс байдаг. Тэд амтны илүү олон хөхлөгтэй байдаг бөгөөд тархи нь ийм мэдрэмжид илүү мэдрэмтгий байдаг ажээ. Таныг унтаж байхад таны бие сулардаг. Нойрондоо хийх хөдөлгөөнийг бодитойгоор дахин давтан боломжийг биед олгодоггүй гормоныг тархи ялгаруулдаг байна.
Хүмүүсийн 12 орчим хувь нь хар цагаан өнгөтэй зүүд зүүдэлдэг. Хүн тархиныхаа 10 хувийг л ашигладаг гэдэг нь худал. Үнэндээ тархины хэсэг бүр өөрийн үүрэгтэй байдаг.
Уураг тархи яаж ажилладаг вэ?
¿¿ñãýäýã. Öî÷ðîëûí äîëãèîí íýã ýñýýñ íºãººä ìàø ò¿ðãýí ò¿ëõýãäýí äàìæèíà.
Áèäýíä ºíãº, ¿íýð, àìò, äóó ÷èìýý ãýõ îð÷ëîí åðòºíöèéí þìñ ¿çýãäë¿¿ä áèäíèé óóðàã òàðõèíä îëîí äîõèî õ¿ðãýäýã. ̺í áèäíèé ººðèéí áèå ýðõòýí ºëñºõ, öàíãàõ, ºâäºõ ãýõ ìýòèéí ìýäýýã òàðõèí õ¿ðãýäýã. Ýíý á¿õ äîõèî ìýäýýí¿¿ä èõ òàðõèíû òàë áºìáºëãèéí ýñèéã öî÷ðîîæ, àæèëëàãààíä îðóóëæ “õººðºë”
¿¿ñãýäýã. Öî÷ðîëûí äîëãèîí íýã ýñýýñ íºãººä ìàø ò¿ðãýí ò¿ëõýãäýí äàìæèíà.
Ìýäðýëèéí ñóäëóóäààð äàìæèõ ò¿ëõýö 120ì/ñåê õ¿ðòýë õóðäòàé áàéäàã. Òýð íü ãýðëèéí áîëîí äóóíû õóðäíààñ ÷ áàãà, ãýõäýý õ¿íèé áèåèéí àëü íýã õýñýã î÷èõ ò¿¿íèé çàé íü áîãèíî ó÷ðààñ ò¿ðãýí õ¿ðíý.
Òàðõèíä õººðºë ñààòàë áàéíãà ýýëæëýí ÿâàãääàã. Ýýæ íü õ¿¿ãýý äóóäíà. Õ¿¿ íü îãò äóóãàðàõã¿é ñóóíà. Ýýæ á¿ð íü äýðãýä íü î÷îîä ìºðºí äýýð íü ãàðàà òàâèí äóóäàõàä õ¿¿ íü öî÷èí “þó ãýíýý ” ãýâ. Ýíä þó áîëîâ? Õ¿¿ àäàë ÿâäàëòàé íîìîî ìàø àíõààðàí óíøèæ, ÷èõýý ÷ õ¿ðòýë “óíòðàà÷èõñàí” áàéâ. Òóõàéí òîõèîëäîëä òàðõèí äàõü ñîíñãîëûí òºâ àæèëëàõã¿é “ñààòëûí” áàéäàëä îðñîí áàéíà.
Ýíý áîë áèäíèé òàðõèíû ÷óõàë øèíæ ñààòëûí ¿åä ìýäðýëèéí ýñ¿¿ä àìàð÷, àëäàãäñàí õ¿÷ýý íºõºí ºâíº.
Áèäíèé òàðõèíä ÿâàãäàõ õººðºë, ñààòàë õîîðîíäîî ñàëøã¿é õîëáîîòîé.
Öàõèëãààíû ñàëáàðò õýðýâ íýìýõ öýíýãòýé áèåèéí õàæóóä àäèë áóñàä áèåèéã àâ÷èð÷ òàâèâàë òýäýíä õàñàõ öýíýã ¿¿ñäýã ñîíèí ¿çýãäëèéã á¿ãä ìýäýõ áèç .¯¿íòýé òºñººòýé ç¿éë òàðõèíä ¿¿ñäýã áàéíà. Õýðýâ òàðõèíû íýã õýñýãò õººðºë ¿¿ñâýë ò¿¿íèéã òîéðîîä ñààòàë áóþó ýñâýë ñààòëûã òîéðîîä õººðºë ¿¿ñíý. Ýíý ¿çýãäëèéã È.Ï.Ïàâëîâ ìýäðýëèéí ïðîöåññèéí èíäóêö ãýæ ôèçèêòýé àäèëààð íýðëýæýý. Òàðõèû ìýäðýëèéí ýñ¿¿ä õîîðîíäîî õîëáîîòîé áºãººä õýðýâ í¿äýýð õàðæ áîëäîãñîí áîë èõ òàðõèíû òàë áºìáºëºãèéí ãàäàðò õººðºë, ñààòëûí ïðîöåññèéí öîîõîðòñîí õýý óãàëç ¿ðãýëæèëæ ¿çýãäýíý. Òýäãýýð íü çàðèì õýñýãòýý öàöðàí òàðõàæ ººð íýãýí õýñýãòýý õóìèãäàí Ẻãíºð÷ áàéõ áèé. Èíãýæ õ¿íèé á¿õèé ë ¿éë àæèëëàãàà èõ òàðõèíû òàë áºìáºëºãèéí ãàäàð äàõü õººðºë ñààòëûí ïðîöåññòîé õîëáîîòîé ÿâàãäàíà.
Уураг тархи
1990 онд АНУ-ын конгресс, Европын холбооны парламентийн шийдвэрээр ирж буй 10 жилийг (1990-2000) тархины 10 жил болгохоор шийдсэн юм. Уураг тархиныхаа талаар бүрэн танин мэдэхийн тулд хүн төрөлхтөн урт удаан замыг туулсан хэдий ч энэ 10 жилд үнэхээр үсрэнгүй амжилтууд гарч, эдүгээ бид тэр бүхнийг өөрчлөх хангалттай ихийг зүйлийг олж мэдсэн.
Хэдий ийм боловч одоог хүртэл эрдэмтэд тархийг “дэлхий дээрх хамгийн нууцлаг объект” гэж нэрлэсэн хэвээр байгаа. Тархинд явагдах сэтгэх үйл нь химийн урвал, соронзон бичил долгионууд, эсүүдийн тусламжтай явагддаг гэж мэдэгдэж байгаа боловч зөн совин, гоц мэдрэмжүүд хэрхэн явагддагийг сайн тайлбарлаж чадаагүй л байна. Зарим нэрт эрдэмтэд тархинд явагддаг процессууд квант шинж чанартай ч гэж үздэг.
Тархи судлалын бүх эрдэмтэд тархийг дэлхий дээр байгаа бүх супер болон энгийн компьютерийг нийлүүлснээс ч хэд дахин илүү хүчирхэг гэдэг дээр санал нийлдэг. Хан боргоцойноос томгүй 1,5 кг жинтэй энэ супер компьютер хүн болгонд байдаг. Энэ гайхамшигт аварга компьютер юу чаддаг, яавал ажилладаг, яагаад супер гэж хэлэгдэж байгааг тайлбарлая.
Бидэнд тархи яг ямар анатомын бүтэцтэй нь чухал бус, харин тархи яаж ажилладаг, ямар зүйлээр хооллодог, ямар үр дүн гаргаж чаддаг нь чухал билээ. Тиймээс тархины сэтгэн бодох, сэдэх, санах, зэрэгт анхаарал хандууллаа.
Бор гадарга
Энэ зурагт насанд хүрсэн хүний дундаж тархины эгц дээрээс болон баруун талаас нь авсан байдал харагдаж байна.
* Доод тархи буюу уураг тархины суурь.
* Тархины төв хэсэг
* Дээд тархи
* Бор давхарга гэсэн үндсэн 4 хэсэгт тархийг хувааж тайлбарлая.
Доод тархи: Амьсгал, зүрхний цохилтын үйл явц зэрэг төрөлхийн олон инстинкт үйл явцыг удирддаг, мөн нугаснаас ирсэн мэдээллийг дээш нь дамжуулдаг.
Төв хэсэг: Сэтгэл хөдлөлийг удирддаг ба тархины суурийг хүрээлж байдаг. Ихэнх мэдээллүд энд зангидагддаг.
Дээд хэсэг: Сэтгэх, ярих, бүтээн туурвих чадварыг хариуцдаг хоёр тал бөмбөлгөөс бүрддэг. Тал бөмбөлөг тус бүр өөр өөр үйл ажиллагаа явуулдаг. Мэдээллийг өөр өөр арга хэлбэрээр боловсруулдаг.
Тархины гадна хэсгээр бүрхэж байрладаг. 3 мм зузаантай 6 дэд давхраатай. Суутнуудын тархины бор давхарга энгийн хүнийхээс илүү аржгар, атираа ихтэй байдаг байна. Хэдий чинээ аржгар, атираа их байна тэр хэмжээгээр бор давхаргын талбай ихэснэ, тэр хэмжээгээр эсүүдийн тоо болон холбоос олширно...тиймээс л суут ухаантан хэмээн нэрлэгдэнэ.
Ертөнцийн зүй тогтол нь хамгийн бага гадаргад хамгийн их эзлэхүүн багтаахад тэмүүлэх жамтай байхад хүний тархины бор гадаргын хувьд хамгийн бага эзлэхүүнд хамгийн их гадаргыг багтаах урвуу үзэгдэл ажиглагддаг. Энэ нь уураг тархины атираат тогтолцоо юм. Бор гадаргыг хоол тэжээлээр хангах, их хэмжээний эсүүдийг багтаах, давхарлаж үелэсэн хэсгүүдийн талбайг нэмэх үүнээс өөр оновчтой арга байхгүй.
Муу нэртэй бөө мөргөл
Бидний мэдэхийн л бөө муу нэртэй. Энэ муу нэр аль эртнээс бүр монголд Буддын шашин хүчтэй дэлгэрч улмаар хоорондоо зөрчилдөн тэмцэлдсэн түүхээс улбаатай юм. Эндээс үүдэлтэй муу нэр XX зуун болоход коммунист үзэл суртлын золиос болж Буддын шашинтай хамт хоёул муучлагдан ад үзэгдсэн билээ. 1990 оны ардчилсан өөрчлөлтийн дараа бөө мөргөл дахин сэргэсэн боловч нөгөө муу нэр хувирсангүй харин ч туйлдаа хүрч байх шиг. Бөө мөргөл яагаад ийнхүү муу нэртэй болсон шалтгаануудыг ухан тайлбарлаж, энэ муу нэрийн ард чухам юу байдгийг харуулахыг хичээлээ.
Коммунизмын үед нийгэм тэр чигээрээ Марксист, Ленинстс суртал ухуулгаар амьсгалан шашныг “мунхруулагч хар тамхи” хэмээн сэтгэж, бөө мөргөлийг хүй нэгдлийн үеийн ухамсаргүй, учир утгагүй мухар сүсэг хэмээн ойлгож байсан нь саяхан болтол түгээмэл байлаа
Үүний улмаас үр хойчистоо гай болохгүй гэж үнэт зүйлсээ нууж өөрөөрөө дуусгасан настайчууд олон байжээ. Ийн уг удамдаа бөөтэй байсан гэдгээ төсөөлөх ч үгүй яваа хүмүүс одоо хэр бидний дунд байна. Бөө болохоор тэнгэрийн тамгатай төрж, бөө болох шинж тэмдэг нь бүрдээд байхад түүнийгээ мэдэхгүйн харгайгаар гэр хотлоороо онгод шүтээндээ баалуулсан түүх бараг өнөөгийн бөө болсон хүн болгоны намтарт бий. Ингээд ядаж зүдэж арай гэж бөө болоход түүнийг мэдэх хүн амьтан “манай нутгийн нэг галзуу юм байсан бөө болсон гэнээ”, “ядуу зүдүү гэж хэцүү, гуйлгачин шахуу юм байсан юм, бөө болсон байх юм”, “өвдөөд салдаггүй, хэзээ мөдгүй үхчих гээд байдаг, бие муутай юм байсан, бөө болсон гэнэ” гэхчилэн ярих нь элбэг дуулдана. Ингээд үзэхээр хаа газрын болохгүй бүтэхгүй болгон бөө болдог юм шиг төсөөлөл нийгэмд бий үүсдэг бөгөөд энэ хэмжээгээр бөө мөргөл нэр хүндээ алдах нэгэн шалтгаан болж байна
Гэтэл муу муухай хүн л бөө болоод байгаа юм биш харин бөө болох хүн зовлон зүдүүр туулдаг учир байдаг.
Бөө болох учиртай хүмүүс ийнхүү зовлон зүдүүр туулдаг нь хэдэн зүйлийн учир шалтгаантай байна. Нэгэнтээ цаг нь болоход хүчтэй чадалтай бөө удган болох хувь тавилантай байдаг тул элдвийн сөрөг хүчнүүд “барын зулзгыг бага дээр нь дар” гэдгийн үлгэрээр авч одох гэж үзэх нь ч тохиолддог Эсвэл Буриадын бөөгийн уламжлалд байдаг шиг цагааны уг барьж бариач болох хүмүүс ийнхүү багаасаа бэртэж гэмтэн өвдөж зовох бөгөөд хүний өвчин зовлонг биеэр мэдэрч байж сайн эмч домч, илээч бариач болдог гэсэн нэгэн зүйлийн шалгуур байдаг. Мөн бөө болох учиртай хүмүүст шинж тэмдэг илэрч түүнийг нь мэдэлгүй хурцдуулвал нөхцөл байдал “бөөгийн өвчин” болон даамжирч, сэтгэл санааны байдал тавгүйтэн мэдрэл муудах, өвдөж зовон, үхэл хагацал болдоггүй юмаа гэхэд ажил үйлс, аж амьдрал нь доройтон ядүү зүдүүгийн туйлд хүрч бүтэх болох юмгүй болдгийг “бөөгийн өвчин” гэдэг. Коммунизмын үеэс эцэг эх нь бөөгийн уг барих байгаад мэдэлгүй бөөгийн өвчнөөр зовон амьдралаа үрж өдгөө тэр явдал үр хүүхдэд нь уламжлан дамжин ийнхүү зовж яваа хүмүүс ч байдаг. Ингэж бөөгийн өвчин даамжрах учрыг тайлбал хүний ёсоор амьдрах биш харин онгод тэнгэрийн учраар амьдрах тавилантай төрөөд түүнийгээ эс мэдэн, үл хүлээн зөвшөөрөх тусам эцэг өвгөдийн онгод тэнгэр нэр хилэгнэн баалж, аж амьдралд нь хориг тавин боож, бүтэх болох юмгүй болгодгийг учир мэдэх хөгшчүүл “бөөгийн өвчин болжээ” хэмээн оншлон хуучилж суудаг байжээ Энэ л битүүлэг учир шалтгаан бөөгийн тухай мэдэхгүй болсон өнөөгийн хүмүүсийн үзэмжид муу хүн болдог мэт сэтгэгдэл үлдээх гол хүчин зүйл болдог байна.
Бөө болох учиртай хүний сүнслэг юмнуудыг харах сонсох мэдрэх чадвар нь нээгдсэн байдаг гэдэг. Ингээд эгэл хүмүүний нүд чихнээ үл мэдрэгдэх юмсыг харж сонсоод эхэлмэгцээ бурхангүй коммунист үзэл сурталд баригдан хүмүүжсэн хэн бүхэн өөрийн эрхгүй солиорлын байдалд хүрч анагаах ухааны нэр томъёогоор бол шизофрины төрлийн эмгэгтэй гэж оношлогдон сэтгэл мэдрэлийн эмнэлэгт хувь тавилангаа өнгөрөөх золгүй тохиолдол ч бий. Бөө болох ёстой атал болоогүйн харгайгаар сэтгэл мэдрэлийн эмнэлэгт хүрдэггүй юм гэхэд сүнслэг хий юмстай харьцах чадвар нь нэгэнтээ нээгдсэн тул албин тийрэн гэхчилэнгийн гадны муу хүчинд эзлэгдэн зовож зүдэн зарим нэг нь тэр чигээр хор учруулах шид суун, албин тийрэн гэхчилэнгийн муу сүнстэй нөхцөн буруу замаар будаа тээчих тохиолдол бас байдаг. Тодруулбал, бөөгийн уг удам болох онгод тэнгэрээс гадны хүний ертөнцөд өөр олон зүйлийн хий биетэй, хийсгэлэн дүртэй юмс байх бөгөөд тэд бүгд л хүнтэй харьцан хэн нэгнийг өөрийн гэсэн “хүн боолоо” болгох хүсэлтэй байдаг тул нэгэнтээ сүнслэг юмтай харьцах чадвар нь нээгдэж байгаа бөө болох учиртай нэгнийг замаас нь амархан олзолж өөрийн болгон авдаг гэсэн үг юм.
Бөөгийн зовлон дундаас хамгийн хүнд нь үхэл хагацал бөгөөд бөө болох хүн болохгүй эсэргүүцвэл онгод тэнгэрийнх нь хилэн туйлдаа хүрч түүний дотно хайртай хүмүүсийг нэг нэгээр нь авч одох нь бий. Ингээд өнчирч хагацал зовлонгийн шаналалд автаж дээшээ тэнгэр хол, доошоо газар хатуугийн үлгэрийг туулж эцэс сүүлдээ угаа аван бөө болон босч энэ бүхнийхээ учрыг сайн мэдэж авч байгаа олон хүн байгаа нь 1990 оноос хойш эрс олширчээ Энэ мэтчилэн бөө болох хүн түмэн зовлон, мянган гачлан туулах бөгөөд энэ бүхэн нь өнөөгийн бидний үзэмжээр бол хаа газрын болох болохгүй хүмүүс бөө болоод байгаа мэт сэтгэгдэл төрүүлэх нь зүйн хэрэг боловч үнэндээ болох болохгүй хүмүүс бөө болоод байгаа хэрэг биш харин түүний ард нарийн ээдрээтэй учир утга нуугдаж байдаг юм. Монгол ардын үлгэр туульст ч энэ байдлыг зөв зүйтэйгээр тусган жур хүү “газартай гацалдан төрсөн, тэнгэртэй тэрсэлдэн төрсөн Гэсэр мэргэн хаан болдог” өгүүлэмж бий.
Үүнээс үүдэн өнөөгийн монголын нийгэмд байдаг өөр нэгэн ташаа ойлголт бол ядүү зүдүү нэгэн бөө болж түүгээрээ бизнес хийдэг гэсэн ойлголт юм. Бөө мөргөлийг бизнес болгож байгаа хүмүүс байх боловч ямар ч бизнесийн сонирхолгүй эсвэл тийм бодит хэрэгцээгүй, боломжийн аж амьдралтай гэр бүлээс бөөгийн уг удам тодрон босч байгаа тохиолдол олон байдгийг бас дурдъя. Өөрөөр хэлбэл, бөө мөргөлийг бизнесжүүлэх явдал байгаа болохоос биш бөө мөргөлийн өөрийнх нь мөн чанар бизнес хийхэд оршиж байгаа юм биш. Түүнчлэн хүссэн нэг нь бөө болчихдог тэгээд бизнес хийдэг юм шиг ташаа ойлголт бас бий. Хүссэн хүн бөө болчихдог юм шиг харагдах боловч үнэн байдал дээрээ бөө болж буй хүмүүсийн олонх нь бөө болохыг хүсээгүй байдаг. Тэгвэл хэн нэгэн бөө болно гэдэг хэний хүсэл вэ? Өвөг дээдсийн онгод тэнгэрийн сонголт, шийдвэр, албадлага байдаг болохоос биш бөө болж байгаа хүний сонголтоос огтхон ч хамаардаггүй. Энэ юу гэсэн үг вэ гэвэл зөвхөн мөнгө хэрэг болсон нэгэн тэр хэрэгцээгээ хангах гэж бөө болдог юм биш гэдгийг гэрчилж байна. Гэхдээ ийм ороо бусгаа цаг үед дураараа өөрийгөө бөө гэж зарлаад хэдэн төгрөгний араас явж буй хүмүүс байхгүй гэхэд хэцүү юм.
Бөө мөргөлийг зөвхөн бөө бус хүмүүс муухай болгоод байгаа юм биш. Бөө нэр ч өөрсдөө бөө мөргөлийг муу муухай болгодог. Үүний гол шалтгаан бол өнөөгийн бөө мөргөлд нэгдсэн захиргаа, хариуцлага тооцох тогтолцоо үгүйгээс болж байгаа хэрэг юм. Одоогоор тийм засаг захиргаа ч байх боломжгүй, учир нь бөө мөргөл коммунизмын дараа дахин сэргэсэн монголын олон уламжлалын нэг бөгөөд бөөгийн уламжлал тасраад олон зууныг элээсэн тул үүнийг мэддэг хүн ч гэж бараг үгүй. Ихэнх бөө нар өөрсдөө бөө мөргөлийг бүрэн дүүрэн мэддэггүй, мэдэх боломжгүй гэхэд буруудах зүйлгүй. Өнөөгийн байдлаар бол бөө мөргөл гэдэг индивидуалист үзэгдэл бөгөөд нэгэн захиргаанд нэгдэлгүй дор дороо өөрийн толгой даан тусгаар тогтнож гэр дотроо л захиргааг үүсгэдэг. Ингээд “бөө бөөгийн бөөлөх ондоо, бүжин туулайн дэвхрэх ондоо” гэдгийн үлгэрээр аль ч бөө нөгөөдөө захирагдаж байх ёс дэг өдгөө бүрэн тогтноогүй байгаа тул хэн хэнийгээ сонсох эс сонсох, дагах эс дагах нь тодорхойгүй хэвээр байдаг Ийм байдал дунд бөө болгон болбол өөрийн ёс дэгээ зөв зүйтэй хэмээн нотлохыг хичээн улмаар энэ нь өрсөлдөөн болон хувирч зөрчил тэмцэл үүсгэдэг байна. Иймээс бөө гэдэг нэрээр эсвэл бөө нэр өөрсдөө болох болохгүй зүйл хийж, таарах таарахгүй зан авир гаргасан ч түүнийг нь зөв буруу хэмээн шүүн тунгаах тогтолцоо үгүйн учир буруу ч байсан цааш даамжирсаар аажимдаа олны дотор нэр хүндгүй алдах нөхцөл үүджээ.
Гэтэл угтаа бөө гэдэг тийм туйлын эх захгүй зүйл биш. Гол шүтээн болох онгод тэнгэр нэр нь гэр өрхийн хэмжээндээ засаг захиргаагаа тогтоох боловч энэ захиргаа зөвхөн тэр гэр удамд л үйлчлэхээс биш хажуу айлын бөөд огтхон ч хамаарахгүй. Тиймээс ийм дор дороо толгой мэдсэн индивидуалист байдлыг зөвхөн бөө нэр бий болгоод байгаа юм биш харин тэдний ард байгаа онгод шүтээд дор дороо бас бий болгодог байна. Бүр нарийвчлан яривал тухайн онгод өөрийн онгод тэнгэрийн орон буюу тэнгэртээ захирагдах бөгөөд нэг тэнгэрт адил бус тоотой онгод харъяалагдана. Тухайлбал, нэгэн онгод өөрийн суудаг тэнгэрт нь 400-500 орчим тооны онгод суудаг тухай өгүүлж байсан билээ. Ингэж үзвэл дэлхий дээр тусгаар тогтносон хоёр зуу гаруй улс орон байдаг шиг өөр өөрийн захиргаатай маш олон тооны сүнс онгодын ертөнц буюу тэнгэр байдаг болж таарч байна. Тэдний адил бус ёс заншил, хэм хэмжээ “бөө бөөгийн бөөлөх ондоо байдаг” үндсэн шалтгааны нэг болно. Ингэж үзвэл бөө нэр өөр өөрсдөө өөрийн үйлийн эзэн болж тэдний эзэн нь тус тусынх нь онгод тэнгэр болж харин онгод тэнгэрийн эзэн нь тэдний харъяалагдах онгод тэнгэрийн нэгэн орон болж харагдана. Харин тэр олон жижиг онгодын орон Мөнх Тэнгэр дор харъяалагддаг гэж нартынхан ойлгох боловч онгод тэнгэрийн орны эрэмбэ, засаг захиргаа, харъяалал, хууль дүрмийг бүрнээ мэдэх, тайлбарлаад хэлээд өгөх бөө битгий хэл онгод тэнгэр ч ховор байдаг Үлгэрлэвэл, хүн өөрийгөө сүнстэй гэдгээ мэддэггүй, дээд сүнслэг хүчин зүйлийг мэдэрдэггүй гэдэг шиг онгод ч чадал чансаагаараа өөрийнхөө дээдэх эрэмбийн түүнийг захирч байгаа дээд хүчийг бүрэн дүүрэн таниж мэдэх чадваргүй байдаг бололтой. Өөрөөр хэлбэл, ноёноо танидаггүй албатын үлгэртэй зүйрлэж болно. Ийнхүү олон задарсан тогтолцоо түүний цаана чухам хамгийн дээд захиргаа нь хэн, юу болох тухай тодорхой ойлголт төсөөлөл бөөд битгий хэл тэдний онгод тэнгэрт ч байдаггүй нь эх захаа алдан хоорондоо тэрсэлдэн тэмдэлдэж үл эвсэн нийцэх шалтгаан болж хагарал завхралын уг болох мэт санагдана. Эндээс ургах асуулт гэвэл тэр олон онгодын ертөнцөд нэгдсэн хууль, захиргаа байдаггүй юмуу эсвэл байдгийг нь зарим доод эрэмбийн онгод болон нартын борчууд болох хүмүүс мэддэггүй юмуу гэсэн асуулт гарч ирнэ. Үнэндээ тийм “тэнгэрийн хууль” гэсэн нэгдсэн хууль захиргаа байгаад түүнийг нь зарим онгод болоод хүмүүс мэддэггүй байж болох уу гэдэг асуулт юм.
Өнгөрсөн хэдэн жил олон бөө нэр болон тэдний онгод шүтээд ирэх хэдэн жилд их дээгүүр зэрэг дэвтэй хүчирхэг том онгод тэнгэр улаачаа товлон нартад бууна гэж хэлээд байсныг эрдэмтэн судлаачид, бөө мөргөл сонирхогчид, шүтэн дагагсад аль аль нь сонссон. Энэ үг үнэн болж таарсан уу, юутай ч бидний мэдэх онгод шүтээдээс их ондоо онгод тэнгэр сүүлийн үед цөөн боловч бий болоод байгаа нь дээрх асуултанд барих хариу болмоор байна. Сүүлийн үед буусан, өөрсдийнхөө эрэмбэ зиндааг их өндөр гэх зарим онгод тэнгэрийн тайлбар ёсоор бол “тэнгэрийн хууль” гэдэг нэгдсэн, засаг захиргаа, хариуцлага тооцох, яллан шийтгэх тогтолцоо байдаг бөгөөд үүнийг доод эрэмбийн залуу онгод хүрч мэдэх хүчгүйн улмаас эс мэдэн завхарч түүнийг нь дагаад бөө нэр нь ч нартын оронд эх захаа алдаж байгаа тухай өгүүлж байна. Үүнээс үзвэл, онгод тэнгэр гэдэг хүч чадал, эрдэм ухаан, сэнхрэл гэгээрлийнхээ түвшнөөр шаталсан эрэмбэтэй байх бөгөөд ийм ёс нэгэн онгодын оронд төдийгүй онгод тэнгэрийн орнуудын хооронд хүртэл үйлчилдэг болж байна. Дээд эрэмбийн онгод тэнгэрүүд ийм үзлээр хандан эрэмбэ доогуур орны хэдэн зуухан жилээр тоологдох залуу онгод болон залуу онгодтай бөө нэрийг өнөөгийн бөө мөргөлийн нэрийг барж байгаа буруутан хэмээн шүүмжилдэг. Харин тэдний хэлээд байгаа эрэмбэ дээгүүр гэх настай, цолтой, дээд орны харъяат онгод тэнгэрийн нас зуун жилээр биш мянгаар тоологддоно .Онгод тэнгэрийн орных нь зэрэг дэс, онгодын нас эрэмбээ дагаад хүч чадал нь өөр түвшинд байдаг гэх бөгөөд энэ утгаараа тэдний хийдэг үйл, баримталдаг ёс зүй, зан үйлд оролцогсод болон улаачдаа тавьдаг шаардлага нь хүртэл өнөөгийн бөө мөргөлд түгээмэл байдаг бидний мэдэх хэм хэмжээнээс ондоо байна. Бүр тодруулбал, архи сархад хэтрүүлэн зооглож улаач юугаа зовоодоггүй, өргөл барьц элдэв зүйл нэхэж зовсон зүдэрсэн сүсэгтэн юуг халшраадаггүй, хараал жатга бүү хэл хувь хүний үйл болон нартын орны үйлийг хийдэггүй зөвхөн хүн төрөлхтөн болоод улс орон төр засгийн үйл, эрхэт тэнгэрийн үйл, сүнсний ертөнцийн үйлийг л хийдэг өндөр дээд хэм хэмжээтэй онгод тэнгэрийн тоо өдөр ирэх тусам олширч байгааг дурьдах нь зүйтэй .Цаашилбал, амьтан хөнөөж мах зооглон нүгэл үйлдэж өөрийгөө бузартуулан хиртүүлж байгаа хүн төрөлхтнийг буруутган өөрийн улаачаа мах идэхгүй байхыг хүртэл зөвлөж байдаг нь бөө мөргөлийг бас өөр өнцгөөс харах сэжим өгч байна. Тэд хүний биетэй бодитой болгонд шунан тэмүүлж, эд баялаг болон энэ хүмүүний амьдралаа хэт чухалчлан дараахь төрлөө огтхон ч бодохоо байсныг буруутган энэ хоосон бүхэнд авталгүй хойтын сүнсний амьдралаа бодож байхыг номлох нь Буддын шашин төдийгүй бусад олон шашинд байх үзэл ухамсартай таарч байна .Тэд ч өөрсдөө хоосон бүхэнд шунан автах хүний энэ болчимгүй мөн чанараас ангижран нэгэн ёсны гэгээрэлд хүрч сүнсний ертөнц дэхь эрэмбээ дээшлүүлэхийн төлөө тэмцэх бөгөөд хүмүүн биднээс ч үүнийг хүсдэг. Ийм дээд төрөл олсон онгод тэнгэр нэр доод эрэмбийн хүний мөн чанараасаа салж чадаагүй байгаа онгодоо буруутган зэмлэж тэд дээд төрөлт онгод тэнгэр нэрээсээ үлгэр аван дээшилж байхын оронд хоосон бүхэнд хууртах өнөөдрийн хүний ертөнцийн мөн чанарт автан эрэмбэ доошилж хүнээс илүү гаран ялгарах юмгүй болжээ хэмээн халаглан суудаг байна. Энэ нь ч бөө мөргөлийг шашинаас дутуу дулимаг гэж үздэг олон асуудалд ямар нэгэн хэмжээгээр хариулт өгч байгаа хэрэг юм.
Тэгвэл эндээс ургах дараагийн асуулт бол яагаад тэр дээд онгод тэнгэрүүд бууж ирээд доод эрэмбийн болохгүй бүтэхгүй байгаа онгодоо цэгцэлж энэ бүх учрыг нартын хүмүүст зүгээр тайлбарлаад өгчихөж болдоггүй юм бэ гэдэг санаа юм. Энэ тийм амар бишээ. Өндөр дээд ариун гэгээн онгод тэнгэрүүд хүнтэй шууд харьцах боломжгүй байдаг. Учир нь хэрвээ хүн бохирдон бузартаж билгийн мэлмий нь бүдгэрсэн гэж үзвэл харин нөгөө талд дээрх онгод тэнгэр нэрийг бидний өнөөгийн мөн чанараас яг эсрэг ариун гэгээн гэвэл өнөөгийн хүмүүн нэгэн ёсны хасах цэнэгтэй болж харин өндөр дээд тэнгэр шүтээд нэмэх цэнэгтэй байна хэмээн зүйрлэж болно. Хоёр соронзон биедээ наалддаггүйн адил ийм хоёр өөр мөн чанартай болсон хүмүүн болоод тэнгэр шүтээд хоёр цэнэг нь эс тохирч бие биедээ нийлэхгүй харшилна. Тийм ч учраас онгод улаачийнхаа биед бүрэн бууддаггүй гэх буюу мөрнөөс нь доош буувал өөрсдөө бузартчих гээд байдаг гэдэг. Мөн л энэ учраар дээхний айхтар бөө удгачуул, тухайлбал Тувааны Балжир удган, бузартана гээд хөдөөгийн малын захаасаа холдож сум орон нутаг ч ордоггүй байсан гэдэг. Хүмүүн болоод өндөр дээд онгод тэнгэр хоёрыг зааглан тусгаарлаад байгаа үл авцалдуулагч сөрөг шинж чанарыг аль болох багасган үгүй хийж байж тэдний хоорондох харьцаа жигдрэх юм. Сөрөг шинж чанараас үүдэн бий болоод байгаа хүмүүн болон дээд шүтээд хоорондын харьцаанд үүссэн зай завсрыг нөхөхийн тулд хүний охор мөчидхөн мөн чанараасаа салж чадаагүй доод эрэмбийн онгод оршин тогтнодог. Өөрөөр хэлбэл, доод эрэмбийн онгод нэгэнтээ олон чанараараа хүнтэй төстэй буюу зүйрлэж хэлвэл хүнтэй ойр ижил цэнэгтэй гэж үзвэл тэд хүнтэй болон бөө улаачтайгаа төвөггүй харьцах боломжтой болж таарна. Шуудхан хэлэхэд тэд хүнээс ялгаагүй бузар тул хүнтэй хялбар харьцах боломжтой. Тэр онгод мөн л бузар тул дээд тэнгэр шүтээнтэй шууд харьцах чадвар нь хязгаарлагдмал байна. Харин түүнээс арай дөнгүүр нь яг дээд эрэмбийнхэнтэйгээ харьцах хүч чадалтай. Цэргээр бол байлдагч шууд хурандаатай харьцахгүй харин ахлагчтай харьцах боломжтой гэсэн үг.
Ингээд хүн бөө болж өөрөөсөө арай илүүхэн гэх онгодтой харьцаж тэр онгод нь дараагийн шатанд өөрсдөөсөө нэг дээд эрэмбийн онгодыг улаачтай нь холбож өгөн зуучилж дараагийн эрэмбийн онгодыг нартад буулгаж байна гэсэн үг. Энэ бол багш бөө болон багш бөөгийн онгодын үүрэг юм. Ингэж бөөгийн нэг дээд эрэмбэ буух бөгөөд дараагийн шатанд энэ эрэмбийн онгод өөрөөсөө мөн нэг дээд эрэмбийн онгодыг улаачтай нь холбож өгөн буулгах жишээтэй. Ийнхүү ахин ахисаар дээд эрэмбийн илүү ариун гэгээн онгод тэнгэр аажим аажмаар эрэмбэ ахин бууж хүн гэдэг амьтан ариусах учиртай. Энэ бол үлгэрлэвэл пирамид барьж буйтай төстэй үйл явц юм. Өөрөөр хэлбэл бөө мөргөлийн хөгжил пирамид барих мэтээр өрнөж байна гэсэн үг. Тийм ч учраас муу гэгдэх бөө олон байж пирамдын суурины үүрэг гүйцэтгэн дараагийн үеийг өөр дээрээ байгуулан тэр үе дараагийн үеэ байгуулж байх жишээтэй. Энэ бол зөвхөн үе эрэмбэ дээшлэх хэрэг биш харин тэр хэмжээгээр мөн чанар нь өөрчлөгдөж байх учиртай. Бөө мөргөлийн хөгжлийн мөн чанарыг ийм утгаар авч үзвэл өнөөгийн монголын нийгэмд муу нэртэй бөө олон байгаагийн учир тайлагдана. Магадгүй өнөөгийн бидний цаг үе бол бөө мөргөлийн хөгжлийн хувьд пирамидын хамгийн доод талын суурь шатууд цогцолж байгаа үе тул олон тооны доод эрэмбийн бөө нэр төрж байгаа хэрэг бололтой. Харин бөө нэр болон тэдний чанар чансаад ахиц гарч байгаа нь пирамидын дундах юмуу дээдэх үеүүд баригдаж эхлээд байх шиг. Нэгэнтээ пирамид шиг гэж үзвэл хүч чадал мөхөс дорой, бузар буртагтай нь тоогоор олонх болж харин хүч чадал ихтэй, ариун гэгээн мөн чанартай болох тусмаа тэдний тоо цөөн байж таарна. Харин пирамид баригдаж дээшлэх хэмжээгээр бөө мөргөлийн засаг захиргаа, хууль дүрэм нь цэгцэрч өнөөгийн бидний мэдэх бөө мөргөлийн муу нэр арилах учиртай болов уу. Ингэж үзвэл ойрын ирээдүйд том хүчтэй онгод тэнгэр төрнө гэх бөө нэр, онгодын үг ч үнэн болж таарна. Хэрвээ ийм учир байгаа бол бид бөө мөргөлийг нөгөө пирамидан хөгжлийн сууринд байгаа олон тооны дорд эрэмбийн онгод бөө нэрээр л төлөөлүүлэн сэтгэж, дүгнэх нь учир дутагдалтай болж байгаа юм.
Ингэж үзвэл бид мөргөлийг муу нэрээр нь биш харин өөр өнцгөөс харах боломж нээгдэнэ. Бүр магадгүй бөө мөргөлийг монголын соёлын хамгийн үнэт зүйлсийн нэг буюу амин сүнс нь гэж үнэлэн тодорхойлох ч боломжтой. Ийнхүү чухалчлахын учир нь олон эшт утгаар ойлгогдоно. Олон шалтгаанаас хамгийн чухал нь бөө мөргөл бол монголын соёлын агуулга буюу утга санааны гол тээгч юм. Хүн судлалын ухаанд үздэгчлэн аль ч үндэстэн угсаатны шашин суртахуун гэдэг тэдний соёлын мэдлэг ухаан (knowledge) буюу утга олгогч нь байдаг гэдэг. Энэ мэдлэг ухаан тухайн соёлд байдаг зан заншил, ёс дэг, дүрэм горим гэхчилэн бүх л харилцааг зохицуулж тайлбарлан утга төгөлдөр болгодог. Тухайлбал, өнөөгийн хүн төрөлхтний мэдлэг ухаан шинжлэх ухаан байдаг бол харин манай ардын мэдлэг ухаан саяхныг болтол бөө мөргөл байсан гэж хэлж болно. Өөрөөр хэлбэл, шинжлэх ухаан ардын мэдлэг ухааныг орлож гарч ирсэн өрнө дэхины бүтээл гэдэг нь хэн бүхэнд тодорхой. Ингээд XX зуунд хүчтэй хөгжсөн европ төвтэй шинжлэх ухаан гэдэг зүйл манай ард түмний олон мянган жилийн түүхтэй соёлын мөн чанарыг бүрэн дүүрэн зөв зүйтэй тайлбарлаж чадахгүй байгаа нь өдгөө улам бүр тодорхой болж байна. Нэгэнтээ тайлбарлаж чадахгүйд хүрвэл тухайн соёлын зүйлс утга учиргүй хоосон мэт болж улмаар мартагдан үгүйрэх явдал бий болдог бөгөөд үүний үр дүнд уламжлалт соёлоо гээж өөрийн үнэт зүйлээ алдахад хүрнэ. Тиймээс монголын соёлын мөн чанарыг шинжлэх ухаанаар эрэлхийлэхээс гадна бас бөө мөргөлөөс эрэлхийлэх нь нэн чухал ач холбогдолтой болоод байна.
Үүний жишээ болгон нэгэн баримт дурдъя. Хамгийн энгийн, бидэнд ойрхон жишээ гэхэд “үүд голлож болохгүй” гэсэн манай ахмадын сургааль үг байдгийг хэн бүхэн мэднэ. Харин “яагаад” гэдэг асуултын хариултыг өдгөө тайлбарлах хүн цөөн болжээ. Гэтэл үүний хариулт бөө мөргөлд байна. Би энэ үгийн агуулгыг анх 1995 онд Дорнод аймгийн Баян-Уул сумнаа хээрийн судалгааны ажил хийж байхдаа олж мэдсэн билээ. Буриад бөөгийн чанар хийж зэрэг дэв ахих зан үйл болж байсан үе бөгөөд том асар барьж гурван өдөр шөнө бөөлсөн юм. Манай судалгааны баг дүрс бичлэг хийж миний бие үүнд гол үүрэг гүйцэтгэж байлаа. Нэгэн үдэш заарин хоймор сууж онгодоо удтал дуудаж байснаа “монхор хар юм барьсан азгар хүбүүн үүд голлоод байна гээд онгод орж ирэхгүй байна даа” хэмээн над руу хандан өгүүлсэн юм. Энэ бол тухайн цагийн VHS дүрс бичлэгийн камер барьсан урт ширэлдсэн үстэй залуу хүн буюу миний бие байсан нь онгодын нүдэнд тийнхүү “монхор хар юм барьсан азгар хүбүүн” болж үзэгдсэн ажээ. Заарин хойморт заларч би аятайхан өнцгөөс түүний бичлэгийг хийчих санаатай чанх өмнөөс нь буюу үүд голлон хоймор өөд чиглэн зогссон дүр зураг. Үүдээр зөвхөн биетэй бодитой хүн орж гарч байдаг хэрэг биш харин хий биетэй хийсгэлэн дүртэй олон сүнслэг зүйлс мөн нэвтэрч байдаг гэсэн санаа эндээс ажиглагдаж байна. Тиймээс тэднийг нүдэнд үзэгддэгүй тул оршдоггүй хэмээн мухраар бодолгүй оршихуйг нь хүлээн зөвшөөрч хүндэтгэл үзүүлэн орох гарахад нь саад хийхгүйн үүднээс “үүд голлодоггүй” юм байна.
Энэ бол монголчууд хүний оршихуйг танин мэдээд энэ ертөнцөд ганцаараа биш гэдгээ ухамсарлаж улмаар зэрэгцэн орших хий биетэй хийсгэлэн дүртэй төрөл саднаа хүлээн зөвшөөрч эв зүйтэй харьцаж байгаа байдал юм. Эс тэгвэл тэднийг үл хүндэлсэн болж хилэгнүүлэн нөгөө “дайрлага дайрна” гэдэг шиг зүйл болох буюу хий юмны зам дээр хөндөлсөж байж дайрагдсан хэрэг болно. Үлгэрлэвэл машин зам дээр сууж байгаад машинд дайруулсантай жишиж болох юм. Ингэж үзвэл бидний сонсож дуулсан монгол ардын олон сургааль үгс, мэдэх мэдэхгүйгээр үйлддэг зан заншил хичнээн гүн гүнзгий учир утгатай болохыг энэ жишээнээс харж болно. Харин тэдний учир утгыг тайлах олон түлхүүр бөө мөргөлд агуулагдаж байгааг мөн энэ баримт өгүүлж байна.
Тиймээс бөө мөргөлийг зөвхөн бөө хүн гэдэг өөрийн биед онгод тэнгэр буулган ирж, эсвэл өөрийн сүнсээ онгод тэнгэрийн орноор аялан тогуулдаг мэргэшилтнээр хязгаарлаж болохгүй бөгөөд харин монгол ардын уламжлалт мэдлэг ухаан, ёс заншлын гүнд далд эчнээ нуугдан шигдсэн мөн чанар нь гэж хэлж болно. Энэ утгаараа бөө мөргөл гэдэг байгаль дэлхий, сав, шимийн аливаа бүхнийг сүнстэй эсвэл эзэн сахиустай гэж үздэг анимист (animist) сэтгэлгээ байгаад зогсохгүй хүнд ертөнцтэй хэрхэн зөв зохистой харьцах ёстойг номлосон ардын гүн ухаан гэдэг өргөн агуулгаар тодорхойлогдох учиртай. Байгаль ертөнцтэй зөв харьцана гэдэг бол өнөөгийн олон зүйлийн байгалийн гамшиг эл бүхнээс урьдчилан сэргийлэх улмаар энэ ертөнцийн болоод өөрийн аж амьдралыг өнөд амар жимэр байлгах үндэс болж байжээ .Өөрөөр хэлбэл, өнөөгийн монголд бөө олширч байгаа нь эерэг сөрөг олон талтай ч энгийнээр бол түүний ард байгаль ертөнцтэй зөв харьцагсад тэр хэмжээгээр нэмэгдэж байх сайн талтайг дурдах нь зүйтэй. Гэтэл нөгөө талд бөө мөргөлийн энэ эерэг мөн чанар бодит амьдрал дээр хэрхэн биелж байгааг бас нэг шүүн тунгааж дүгнэн цэгнэх ёстой болоод байгааг мэргэн түмний оюунд хандуулбал зохино.